Sesiwn 3:
Deddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith 1974

Erbyn diwedd y sesiwn byddwch chi’n gallu:

• Esbonio Deddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith 1974
• Disgrifio rôl a chyfrifoldeb y Cyflogwr
• Disgrifio rôl a chyfrifoldeb y Gweithiwr

Deddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith 1974

Deddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith yw sylfaen cyfreithiau iechyd a diogelwch yn y DU.

Pwy mae Deddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith 1974 yn ei gynnwys?

Mae’r Ddeddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith 1974 yn un bwysig ac mae’n cynnwys dyletswyddau cyfreithiol:

• Cyflogwyr
• Gweithwyr
• Pobl Hunangyflogedig

Pwrpas y ddeddf yw rhoi fframwaith cyfreithiol i annog safonau uchel o ran iechyd a diogelwch yn y gwaith.

Beth yw nodau’r Ddeddf?

Ei nodau yw:

• Sicrhau iechyd, diogelwch a lles personau yn y gwaith
• Diogelu’r cyhoedd yn gyffredinol rhag peryglon iechyd a diogelwch sy’n cael eu hachosi gan weithgareddau personau yn y gwaith
• Rheoli sut mae sylweddau ffrwydrol neu hynod fflamadwy neu beryglus mewn ffordd arall yn cael eu cadw a’u defnyddio, ac yn gyffredinol atal sylweddau fel hyn rhag cael eu caffael, eu perchnogi a’u defnyddio’n anghyfreithlon
• Rheoli sut mae sylweddau niweidiol neu dramgwyddus o safleoedd yn cael eu rhyddhau i’r atmosffer

Cyfrifoldeb cyflogwyr?

• Darparu amgylchedd gweithio iach.
• Darparu offer a systemau gwaith diogel.
• Darparu gwybodaeth, cyfarwyddyd, hyfforddiant a goruchwylio.
• Trefnu i wrthrychau a sylweddau gael eu storio, eu cludo a’u defnyddio’n ddiogel.
• Darparu cyfleusterau lles digonol.

Cyfrifoldeb gweithwyr

• Cymryd gofal rhesymol o’u hiechyd a’u diogelwch eu hunain.
• Cymryd gofal rhesymol o bobl eraill sy’n gallu cael eu heffeithio gan yr hyn maen nhw’n ei wneud neu’n peidio ei wneud yn y gwaith.
• Cydweithio â’u cyflogwr ar iechyd a diogelwch.
• Peidio ag ymyrryd ag unrhyw beth neu gamddefnyddio unrhyw beth a ddarparwyd er lles eu hiechyd, eu diogelwch neu’u lles.

Asesiadau Risg

Er mwyn gwneud yn siŵr bod y gweithiwr yn ddiogel, mae angen i’r cyflogwr wneud Asesiadau Risg ar bob gweithgaredd.

Mae asesiadau risg yn nodi’r peryglon a allai achosi risg i iechyd a diogelwch gweithwyr neu weithwyr hunangyflogedig. Mae peryglon yn cael eu dosbarthu’n risgiau uchel, canolig neu isel, a rhaid rhoi mesurau rheoli, neu ragofalon i leihau’r risgiau yn eu lle.

Gall y risg fod i’r rhai sy’n gweithio ar y fferm; y rhai sy’n ymweld, gan gynnwys contractwyr, masnachwyr hunangyflogedig eraill neu werthwyr cwmni; cymdogion ac aelodau eraill o’r cyhoedd.

Asesu risg yw prif ofynion y rheoliadau iechyd a diogelwch. Mae asesu risg yn ofyniad cyfreithiol.

Crynodeb

• Mae byd amaeth yn gallu bod yn lle peryglus i weithio ynddo.
• Mae gan y cyflogwr a’r gweithiwr ddyletswydd gofal iddyn nhw eu hunain ac i’w gilydd.
• Mae gweithwyr yn asesu perygl yn eu gweithle drwy’r amser a chyfrifoldeb y cyflogwyr yw hyfforddi’r gweithiwr yn dda cyn iddo ddechrau ar jobyn o waith.
• Mae asesiadau risg yn ffordd o sicrhau bod cyn lleied â phosibl o risgiau ar y fferm.
• Mae Deddf Iechyd a Diogelwch 1974 yn rhoi’r canllawiau angenrheidiol i wneud i’r gweithle fod yn ddiogel.