English

Sesiwn 7:
Y Cerbyd Addas i bob math o Dir (ATV)

Erbyn diwedd y sesiwn byddwch chi’n gallu:

  • Deall y materion diogelwch sy’n berthnasol i ATVs
  • Deall y cyfyngiadau oedran a’r cyfreithiau sy’n ymwneud â defnyddio ATVs
  • Dewis y cyfarpar diogelu personol (PPEs) i’w gwisgo wrth yrru ATV

Cyflwyniad

Mae beiciau cwad a Cherbydau Addas i bob math o Dir (ATVs) yn dod yn rhan o ffermio bob dydd ond, fel unrhyw beiriant arall, nid y beic cwad sy’n beryglus, ond y ffordd mae’n cael ei drin!

Felly, cyn i chi neidio ar eich ATV a’i danio, cymerwch amser i ddod i adnabod y cerbyd, dewch i wybod beth yw eich terfynau chi a beth yw’r peryglon.

Does dim un achos i bob damwain ATV.

Mae llawer o ddigwyddiadau’n ymwneud â gyrwyr neu berson arall esgeulus neu ddiofal.

Mae achosion damweiniau ATV yn cynnwys gyrru tra’n feddw, gyrru’n ddiofal, tir anaddas, cerbyd yn troi drosodd; mae’r rhestr yn hir iawn.

Hefyd mae rhesymau llai amlwg yn achosi’r damweiniau hyn, fel cynnal a chadw gwael neu gario gormod o bwysau ar yr ATV. Mae ATVs sy’n cael eu defnyddio ym maes amaethyddiaeth wedi’u dylunio i gario’r un sy’n gyrru, a dim ond y person hwnnw.

Peryglon ATVs

Mae ATVs wedi’u dylunio i ymdopi ag amrywiaeth eang o fathau o dir, gan gynnwys llethrau serth, ond os ydyn nhw’n cael eu defnyddio’r tu allan i’r ffiniau diogel hyn, maen nhw’n gallu mynd yn ansefydlog cyn pen dim. Y prif achosion anafiadau difrifol neu angheuol sy’n gysylltiedig ag ATVs yw:

  • cael eich taflu oddi ar yr ATV wrth iddo droi drosodd neu ar ôl colli rheolaeth arno;
  • taro yn erbyn strwythurau, coed, cerbydau eraill ac ati;
  • cael eich caethiwo/mygu o dan beiriant sydd wedi troi drosodd;
  • cerddwyr yn cael eu taro neu eu rhedeg drosodd gan ATVs.
ATV

Rheolau Gweithredu ATVs

Mae’n anghyfreithlon i ATVs gael eu gyrru ar gyfer gweithio gan blant o dan 13 oed. Hefyd mae’n anghyfreithlon i chi gario plentyn fel teithiwr.

Bydd unrhyw bwysau sy’n cael ei ychwanegu uwchben y craidd disgyrchiant (centre of gravity) yn gwneud i’r ATV fod yn llai sefydlog, e.e. cynhwysydd/peiriant cyflenwi wedi cael ei osod uwchben y rac cefn.

Trafodwch y peryglon yn rheolaidd â’r tîm cyfan, a hyfforddwch bawb mewn dulliau gweithio diogel, a’r gweithdrefnau argyfwng.

Sicrhewch fod pawb yn cario ffôn symudol gyda nhw a rhowch y wybodaeth argyfwng a’r rhifau argyfwng perthnasol ynddyn nhw. Cadwch y ffôn symudol gyda chi.

Rhaid i blant o dan 16 oed beidio â gyrru, gweithredu neu helpu i weithredu ATVs.

Rhestr wirio

  • Tanwydd - Os nad yw’r ATV wedi cael ei ddefnyddio ers sawl mis, dylech chi ddraenio’r tanc a’i ail-lenwi â thanwydd ffres.
  • Teiars - Yn ogystal â sicrhau bod eich teiars ar y pwysedd cywir i’r tir a bod gwadn da (tread) ganddyn nhw, mae gwirio am hoelion yn y waliau ochr yn syniad da bob amser.
  • Breciau - Efallai fod hyn yn amlwg, ond mae gallu stopio eich ATV yn awgrym diogelwch da. Ddylai’r padiau breciau byth fod metel wrth fetel. Gwiriwch faint mae’r pad wedi treulio/gwisgo gan fod angen 1/8 modfedd o drwch o leiaf ar gyfer diwrnod ysgafn o yrru.
  • Olew - Gwiriwch lefel yr olew cyn gyrru bob tro. Bydd edrych ar yr hylif ar y drochbren (dipstick) yn gallu dweud wrthoch chi faint o olew sydd gennych chi ac a yw’n addas i’w ddefnyddio ai peidio.
  • Llywio - Cofiwch edrych dros y cysylltiadau llywio â’r olwynion. Mae rodiau clymu’n gallu treulio ac os bydd un yn torri’n rhydd, gallech chi gael eich gadael ag un olwyn yn penderfynu eich ffawd.
  • Carnau rheoli - Mae’n amlwg yn hanfodol eich bod yn gallu rheoli eich ATV, felly os yw’r carnau (grips) yn cwympo’n ddarnau, mynnwch rai newydd.

Offer Cywir

  • Gwisgwch ddillad sy’n gorchuddio eich breichiau a’ch coesau. Mae menig yn ddefnyddiol i ddiogelu eich dwylo ac mae myffiau dros y cyrn (handlebars) yn gallu cadw eich dwylo’n gynnes mewn tywydd oer er mwyn gallu rheoli’r ATV yn dda.
  • Gwisgwch esgidiau cadarn sy’n dod dros eich pigyrnau, e.e. bŵts neu esgidiau glaw sy’n gryf, yn cynnal eich troed ac sydd â gafael da pan fydd hi’n wlyb, a dillad llachar (maen nhw’n helpu i bobl ddod o hyd i chi o’r awyr os ydych chi’n cwympo i ffwrdd);
  • Mae gofyn symud y corff dipyn wrth yrru ATV felly gwnewch ychydig o ymarferion ymestyn i’ch cynhesu fel nad ydych chi’n rhoi straen ar y cyhyrau;
  • Gwisgwch fisor neu gogls i amddiffyn eich llygaid rhag pryfed a changhennau a gwisgwch helmed bob amser.

Crynodeb

  • Stopio’n Saff - Brêc llaw ymlaen, rhowch bopeth yn niwtral, diffoddwch yr injan a thynnwch yr allweddi!
  • Dylech chi wisgo helmed bob amser wrth yrru ATV.
  • Cynlluniwch eich llwybr bob amser a gwiriwch pa mor gadarn yw’r tir.
  • Un sedd = Un pen ôl. Does dim hawl gan deithwyr i deithio ar ATVs sy’n cael eu defnyddio fel cerbydau amaethyddol ysgafn.
  • Gyrrwch ar gyflymder diogel bob amser a dewch i wybod beth yw eich terfynau chi.